Przez ponad tysiąc lat dolina między Palatynem a Awentynem służyła Rzymianom głównie do jednego: patrzenia, jak rydwany pędzą siedem okrążeń wokół spiny. Od 8 do 12 października 2026 roku Circo Massimo zajmie się czymś spokojniejszym i zdecydowanie smaczniejszym. Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) urządza tu drugą edycję swojej wystawy „Dal seme al cibo”, czyli „Od ziarna do żywności”. Wstęp jest wolny.
Menu strony
Co zobaczymy na wystawie „Dal seme al cibo”
Pomysł jest prosty: pokazać całą drogę jedzenia, od nasiona w ziemi po talerz. Według organizatorów na Circo Massimo przyjadą setki wystawców z całego świata, a zwiedzający zobaczą, jak żywność się uprawia, przetwarza, przygotowuje, rozprowadza i spożywa. Mogą też jej spróbować, bo w programie są degustacje potraw z różnych stron świata – dla wielu to zapewne argument rozstrzygający.
Hasłem tegorocznej edycji jest innowacja w służbie bezpieczeństwa żywnościowego i dobrego odżywiania. W praktyce oznacza to konferencje, warsztaty, pokazy gotowania, występy artystyczne i gry interaktywne; te ostatnie docenią zwłaszcza rodzice z dziećmi. Szczegółowy program dzień po dniu FAO publikuje na stronie wydarzenia.
Pierwsza edycja odbyła się jesienią 2025 roku. Organizatorzy podają, że odwiedziło ją około 10 tysięcy osób, a udział wzięło 145 państw członkowskich FAO. W mieście, w którym śmietana w carbonarze bywa traktowana jak casus belli, kilkadziesiąt kuchni świata w jednym miejscu to także mały eksperyment społeczny. O tym, czego Rzymianie bronią przy stole najzacieklej, piszę w przewodniku po kuchni rzymskiej.
Dlaczego właśnie Circo Massimo?
Bo FAO ma tu dosłownie po sąsiedzku. Główna siedziba organizacji stoi przy Viale delle Terme di Caracalla, u wschodniego krańca cyrku, naprzeciwko Piazza di Porta Capena.
Sam gmach ma biografię, której nie powstydziłby się niejeden rzymski pałac. Zamówił go Mussolini dla Ministero dell’Africa Italiana, czyli ministerstwa, które miało zarządzać świeżo zdobytym imperium kolonialnym w Afryce. Projekt, którego autorami byli Vittorio Cafiero i Mario Ridolfi, powstał w 1938 roku, ale budowę ukończono dopiero w 1952 roku. Imperium już wtedy nie istniało, a w budynku zamieszkała FAO, która w 1951 roku przeniosła swoją centralę z Waszyngtonu do Rzymu. Urząd pomyślany do administrowania koloniami stał się siedzibą agencji ONZ walczącej z głodem. Trudno o bardziej wymowną zmianę lokatora.
Stela z Aksum, czyli najbardziej kłopotliwy sąsiad
Przed gmachem, na Piazza di Porta Capena, przez blisko siedemdziesiąt lat stał monolit, którego wielu przechodniów do dziś odruchowo szuka wzrokiem. Była to stela z Aksum w Etiopii, licząca około 24 metrów wysokości, wywieziona jako łup wojenny po włoskim podboju kraju. Przypłynęła w częściach do Neapolu, w Rzymie złożono ją na nowo, a uroczyste odsłonięcie wyznaczono na 28 października 1937 roku – piętnastą rocznicę marszu na Rzym.
Traktat pokojowy z 1947 roku zobowiązywał Włochy do zwrotu dóbr zabranych z Etiopii w ciągu osiemnastu miesięcy. Skończyło się na niemal sześćdziesięciu latach dyplomatycznych przepychanek. Stelę ostatecznie rozebrano i w kwietniu 2005 roku odesłano samolotem do Aksum. Dziś placu nie zdobi nic – i to jeden z tych rzymskich zabytków, które warto znać właśnie z powodu ich nieobecności.
Od rydwanów do degustacji
Sama niecka Circo Massimo też przeżyła już niejedno wcielenie. Tradycja przypisuje pierwsze urządzone tu igrzyska królom z rodu Tarkwiniuszy, a ostatnie znane wyścigi wyprawił w 549 roku ostrogocki król Totila. Potem dolinę stopniowo zamuliły osady naniesione przez wodę, w XIX wieku działała tu miejska gazownia, a w naszych czasach cyrk stał się największą sceną plenerową miasta, od wielkich koncertów po festiwal operowy. Wystawa o rolnictwie i jedzeniu jest w tej sekwencji jednym z łagodniejszych epizodów.
Informacje praktyczne
- Termin: 8–12 października 2026 (od czwartku do poniedziałku).
- Godziny: 8–11 października 10.00–19.00; w poniedziałek 12 października tylko 10.00–13.00.
- Miejsce: Circo Massimo, od strony Piazza di Porta Capena i Via del Circo Massimo, tuż obok siedziby FAO.
- Dojazd: metro linii B, stacja Circo Massimo.
- Wstęp: wolny.
- Program: na oficjalnej stronie wydarzenia FAO (także po włosku i angielsku).
Praktyczna uwaga: bezpłatna impreza w centrum Rzymu w weekend oznacza tłum, a w poniedziałek wystawa zamyka się już o 13.00. Jeśli masz wybór, wybierz czwartek lub piątek. Termin nie jest przypadkowy: 16 października FAO obchodzi Światowy Dzień Żywności, ustanowiony w rocznicę założenia organizacji w 1945 roku.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wstęp na wystawę FAO na Circo Massimo jest płatny?
Nie. Wystawa „Dal seme al cibo” jest otwarta dla publiczności bezpłatnie przez wszystkie pięć dni. Jeśli planujesz udział w konkretnym warsztacie lub pokazie gotowania, sprawdź przed wizytą program na stronie FAO, bo to tam organizatorzy publikują szczegóły poszczególnych wydarzeń.
W jakich godzinach można zwiedzać wystawę?
Od czwartku 8 do niedzieli 11 października 2026 wystawa jest czynna w godzinach 10.00–19.00. W poniedziałek 12 października otwarcie jest skrócone: tylko od 10.00 do 13.00. Kto liczy na spokojne degustacje, nie powinien zostawiać wizyty na ostatni dzień.
Jak dojechać na Circo Massimo?
Najprościej metrem linii B do stacji Circo Massimo, która znajduje się tuż przy siedzibie FAO i Piazza di Porta Capena. Teren wystawy leży kilkaset metrów od Koloseum, więc wielu zwiedzających dotrze tu po prostu pieszo, łącząc wizytę ze spacerem po okolicach Palatynu i Awentynu.
Czy obelisk, który stał przed siedzibą FAO, był egipski?
Nie. Na Piazza di Porta Capena stała stela z Aksum, monolit z dawnego królestwa Aksum na terenie dzisiejszej Etiopii, datowany zwykle na III–IV wiek n.e. Włosi wywieźli ją w 1937 roku jako łup wojenny, a zwrócili Etiopii w 2005 roku. Egipskie obeliski, które w starożytności zdobiły spinę Circo Massimo, stoją dziś na Piazza del Popolo i przed bazyliką na Lateranie.
Z Circo Massimo widać tylko połowę historii – drugą połowę stanowią ruiny pałaców cesarskich na Palatynie, które z dołu wyglądają jak ceglana ściana bez opowieści. Jeśli chcesz połączyć wizytę na wystawie ze spacerem po Palatynie, Forum Romanum lub Awentynie z polskim przewodnikiem, zarezerwuj zwiedzanie.
Powiązane na rzym.it
→ Rzym we wrześniu i październiku 2026: wystawy, koncerty i sport
→ Kuchnia rzymska
→ Gastronomia w Rzymie
→ Forum Romanum – centrum antycznego Rzymu
→ Rzym podziemny: co kryje się pod ulicami
→ Pierwszy raz w Rzymie – poradnik 2026