
Koloseum, Panteon i Fontanna di Trevi to oczywiście obowiązkowy kanon – i słusznie: żaden przewodnik rzetelności historycznej nie każe ich pomijać. Ale Rzym od dwóch i pół tysiąca lat konsekwentnie odmawia zamknięcia się w jednej liście „must see”. Ta sekcja to zbiór miejsc, które nie trafiły na pierwszą stronę żadnego przewodnika turystycznego, a które równie dobrze potrafią opowiedzieć historię miasta: sztuczne wzgórze zbudowane ze skorup antycznych amfor, faszystowski „Trzeci Rzym”, pałac z fasadą w kształcie rozdziawionych paszczy, w którym mieszkała polska królowa, czy jedyna piramida ocalała z co najmniej trzech, jakie kiedyś stały nad Tybrem. Krótko mówiąc: Rzym, którego nie zobaczycie z okna autokaru.
Szukacie raczej rzymskiego kanonu absolutnego? Zajrzyjcie do Pereł Rzymu – Koloseum, Forum, Panteon i reszta klasyki. Planujecie też Watykan? Osobny dział WATYKAN prowadzi przez Bazylikę św. Piotra, Muzea Watykańskie i Kaplicę Sykstyńską. A jeśli macie ochotę wyrwać się poza mury Rzymu – Tivoli, Ostia Antica, jeziora Lacjum – to kierunek: Okolice Rzymu.
Kilka szczególnych polecanek
Zanim przejdziecie do pełnej listy poniżej, kilka miejsc zasługuje na osobne wyróżnienie – bo łączą solidną historię z opowieścią, której próżno szukać w typowym przewodniku:
- Akwedukty Rzymu – jak Rzymianie przez wieki dostarczali wodę do miasta, korzystając wyłącznie z grawitacji, i dlaczego jeden z akweduktów płynie nieprzerwanie od 19 r. p.n.e.
- Coppedè – bajkowa dzielnica z lat 20. XX w., pełna łacińskich inskrypcji i zwierzęcego bestiariusza, oraz autentycznym echem teorii masońskich w prasie.
- Piramida Gajusa Cestiusza – jedyna ocalała z co najmniej trzech piramid, jakie kiedyś stały w Rzymie.
- Dzielnica EUR – monumentalny „Trzeci Rzym” Mussoliniego i ukryta historia napisu na Kwadratowym Koloseum.
- Pałac Zuccari – „Dom Potworów” na Pincio, gdzie przez 12 lat mieszkała polska królowa Marysieńka Sobieska.
- Cmentarz niekatolicki – groby Keatsa i Shelleya (a właściwie samego serca Shelleya) w cieniu Piramidy.
- Santa Croce in Gerusalemme – bazylika zbudowana dosłownie na ziemi przywiezionej z Jerozolimy przez matkę Konstantyna Wielkiego.
Zabytki Rzymu według tematu
Trzydzieści kilka miejsc w jednej alfabetycznej liście to niewiele więcej niż spis telefoniczny. Poniżej ta sama zawartość, ale posegregowana według tego, co naprawdę je łączy – bo akwedukt i plac barokowy rządzą się zupełnie innymi prawami opowieści.
Starożytny Rzym poza utartym szlakiem
Koloseum i Forum to preludium. Reszta antyku czai się w akweduktach, które od dwóch tysięcy lat z uporem godnym lepszej sprawy wciąż działają, w katakumbach pod ziemią i na drogach konsularnych, którymi maszerowały legiony.
- Akwedukty Rzymu
- Ara Pacis
- Katakumby rzymskie
- Piramida Gajusa Cestiusza
- Siedem wzgórz
- Starożytne drogi rzymskie
- Via Appia Antica – spacerem lub na rowerze
- Usta prawdy
Barok, sztuka i wnętrza kościołów
Caravaggio malował święte z twarzami rzymskich prostytutek, a niejeden kościół w tym mieście skrywa więcej dramatu niż niejedna galeria. Kilka adresów, w których ta sztuka wciąż wisi tam, gdzie ją powieszono.
Dzielnice z charakterem
Poza Zatybrzem, które zmonopolizowało polskie blogi podróżnicze, Rzym ma dzielnice o znacznie ciekawszej, nowszej historii: bajkowy Coppedè, monumentalny EUR Mussoliniego czy robotnicze Testaccio z autentyczną kuchnią podrobów.
- Coppedè – dzielnica pełna fantazji
- Dzielnica Campo de’ Fiori
- Dzielnica EUR – Trzeci Rzym
- Folklorystyczne Testaccio
Place, wille i pałace
Od kameralnych piazzetta po rezydencje, w których mieszkały polskie królowe – rzymskie place i pałace mają na koncie więcej intryg niż niejeden podręcznik do historii.
- Pałac na Kwirynale
- Pałac Zuccari
- Park Villa Borghese
- Plac Campo de’ Fiori
- Plac Del Popolo
- Plac Hiszpański
- Plac Wenecki
- Villa Torlonia
Cmentarze i miejsca pamięci
Cmentarz niekatolicki, gdzie odpoczywają Keats i serce Shelleya, oraz szerszy przegląd rzymskich nekropolii – łącznie z tymi sprzed dwóch tysięcy lat.
Punkty widokowe i sekretne zakątki
Rzym najlepiej smakuje z góry – a czasem przez dziurkę od klucza.
- Dziurka od klucza
- Promenada na wzgórzu Gianicolo
- Punkty widokowe w Rzymie
- Winda panoramiczna Ołtarza Ojczyzny
- Tyber – zapomniana rzeka
XX wiek: sport i architektura totalitarna
Stadion Olimpijski i Foro Italico to rzymski wiek XX w pigułce – sport, propaganda i marmurowe napisy, których dziś władze wolałyby nie tłumaczyć zagranicznym turystom.
Zabytki Rzymu – pełna lista alfabetyczna
Poniższa lista aktualizuje się automatycznie w miarę publikowania nowych artykułów w tej sekcji – jeśli szukacie konkretnej nazwy, to najszybsza droga.
- Akwedukty Rzymu
- Ara Pacis
- Bazylika Santa Prassede
- Cmentarz niekatolicki
- Cmentarze rzymskie
- Coppedè – dzielnica pełna fantazji
- Dzielnica Campo de’ Fiori
- Dzielnica EUR – Trzeci Rzym
- Dziurka od klucza
- Folklorystyczne Testaccio
- Katakumby rzymskie
- Obrazy Caravaggia w Rzymie
- Pałac na Kwirynale
- Pałac Zuccari
- Park Villa Borghese
- Piramida Gajusa Cestiusza
- Plac Campo de’ Fiori
- Plac Del Popolo
- Plac Hiszpański
- Plac Wenecki
- Promenada na wzgórzu Gianicolo
- Punkty widokowe w Rzymie — 7 najpiękniejszych tarasów widokowych (2026)
- Santa Croce in Gerusalemme – bazylika, która przywiozła Jerozolimę do Rzymu
- Siedem wzgórz
- Stadion Olimpijski oraz Foro Italico w Rzymie – zwiedzanie
- Starożytne drogi rzymskie
- Tyber – zapomniana rzeka
- Usta prawdy
- Via Appia Antica – spacerem lub na rowerze
- Villa Torlonia
- Winda panoramiczna Ołtarza Ojczyzny