
Plac Del Popolo jest niewątpliwie jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc w Rzymie. Od niego zaczyna się starożytne Pole Marsowe oraz papieskie Wieczne Miasto z charakterystycznym trójzębem malowniczych ulic: via del Corso, Via Babuino, Via della Ripetta.
Menu strony
Brama Porta Flaminia
Pielgrzymi i podróżnicy przybywający dawniej do Rzymu z północy Italii i Europy korzystali zwykle ze starożytnej drogi konsularnej Via Flaminia. Do Wiecznego Miasta wkraczali przez okazałą bramą Porta Flaminia, za którą spotykali pierwszy plac miasta – Piazza del Popolo.
Brama Flaminia powstała w III n.e. jako część Murów Aureliańskich, ale była wielokrotnie przebudowywana. Jej renesansową wersję z herbami Medyceuszów – po części do dziś istniejącą – zaprojektował w 1560 r. Vignola. W 1655 roku, na powitanie ex-królowej Szwecji Krystyny, która po swoim nawróceniu na katolicyzm wybrała Rzym jako miejsce „wygnania”, Bernini dobudował do bramy charakterystyczne elementy ozdobne – ślimacznice i przyozdobił ją herbem papieża Aleksandra VII – przyjaciela i opiekuna Krystyny.
Plac Del Popolo
Na początku XIX w. Giuseppe Valadier, znakomity architekt neoklasycystyczny, przeprowadził rozbudowę placu, zamykając go dwoma półkolistymi murowanymi bokami i tworząc trybunę widokową na przyległym do placu wzgórzu Pincio.
Pośrodku placu stoi 24-metrowy obelisk egipski, sprowadzony za panowania cesarza Oktawiana Augusta dla przyozdobienia Cyrku Wielkiego. W to miejsce przeniósł go w 1589 r. – za pontyfikatu wielkiego miłośnika obelisków Sykstusa V – ówczesny urbanista rzymski Domenico Fontana. Wspomniany wyżej architekt Giuseppe Valadier ozdobił podstawę obelisku dwiema okazałymi misami i czterema posągami lwów.
Skąd wzięła się nazwa placu? Popularna legenda głosi, że „del Popolo” pochodzi od funduszy zebranych na budowę pierwszej kaplicy bezpośrednio przez rzymski lud (łac. populus). Ładna historia, tyle że filolodzy są innego zdania: nazwa najpewniej wywodzi się od łacińskiego populus oznaczającego topolę (wł. pioppo) — drzewa, które niegdyś porastały ten teren. Średniowieczna tradycja dorzuciła jeszcze bardziej barwną wersję: w tym miejscu miało stać mauzoleum rodu Domicjuszów, gdzie pochowano prochy Nerona, a rosnący nad grobem orzech był podobno siedliskiem czarnych kruków-demonów. W 1099 r. papież Paschalis II miał ściąć drzewo po objawieniu maryjnym i nakazać spalenie szczątków cesarza — mit skuteczny, bo przetrwał do dziś, choć z historią ma niewiele wspólnego.
Kościoły na placu Del Popolo
Tuż przy Porta Flaminia wznosi się wspaniała renesansowa bazylika Santa Maria del Popolo. Znawcy sztuki i architektury wskazują ją jako jeden z najważniejszych obiektów turystycznych w Rzymie. Dzieła Caravaggia, Bramantego, Rafaela, Berniniego, Pinturicchia oraz… „Anioły i Demony” Dana Browna przyciągają tu tysiące osób.
Początek centralnej ulicy Via del Corso wyznaczają dwa identycznie wyglądające kościoły. Zostały one zaprojektowane przez Rainaldiego, a wzniesione przez Berniniego. Wystarczy jednak spojrzeć dokładniej, by stwierdzić, że chodź fasady świątyń są podobne, inaczej wyglądają ich kopuły.
Kościół Santa Maria dei Miracoli, stojący po prawej stronie, wieńczy kopuła o podstawie ośmiokąta, a kościół Santa Maria dei Montesanto, o podstawie dwunastokąta. Oba kościoły eksponują wizerunki Madonny uznawane za cudowne.
Trójząb ulic
Trójząb ulic – via del Corso, Via Babuino, Via della Ripetta – wyznacza najważniejszą handlową część Rzymu. Dla miejscowych ta strefa miasta to jedna wielka galeria handlowa z setkami najróżniejszych sklepów. To tu właśnie znajdziecie butiki najsłynniejszych projektantów mody (Via dei Condotti, Piazza di Spagna), sklepy jubilerów i producentów galanterii.
Najczęstsze pytania
Dlaczego dwa kościoły na placu wyglądają identycznie, choć nie są?
Działka pod Santa Maria in Montesanto była węższa niż ta pod Santa Maria dei Miracoli, więc architekt Carlo Rainaldi zastosował sprytny trik optyczny: kościół po lewej wzniósł na planie elipsy z dwunastoboczną kopułą, a ten po prawej na planie koła z kopułą ośmioboczną. Z poziomu placu obie bryły wyglądają identycznie – to złudzenie zaprojektowane z premedytacją, żeby ukryć asymetrię działek.
Czy na Piazza del Popolo naprawdę odbywały się egzekucje?
Tak, i to publiczne. W czasie rzymskiego karnawału na placu stawiano trybuny, z których tłumy oglądały nie tylko wyścigi konne, ale i egzekucje – słynny kat Mastro Titta wykonał ich tu wiele, opisując je skrupulatnie w swoim dzienniku. Najgłośniejszą polityczną egzekucją była ścięcie dwóch karbonariuszy, Targhiniego i Montanariego, w 1825 r. za rozkazem papieża Leona XII.
Kiedy plac stał się strefą pieszą?
Dopiero w latach 1997–1998. Przez większość XX wieku Piazza del Popolo służył jako rondo komunikacyjne i parking dla setek samochodów – trudno dziś w to uwierzyć, patrząc na dzisiejszy, uroczysty plac pieszy.
Plac Del Popolo to idealny początek spaceru po barokowym Rzymie, który można połączyć z wizytą na pobliskim Placu Hiszpańskim. Skontaktujcie się ze mną, by umówić prywatne zwiedzanie tej okolicy.
Powiązane na rzym.it
- Plac Hiszpański – kolejny wielki barokowy plac Rzymu
- Punkty widokowe w Rzymie – w tym taras Pincio, górujący nad placem
- Starożytne drogi rzymskie – Via Flaminia, u której końca leży plac


