Farmacja Watykańska, znana również jako „apteka papieża”, jest jedyną apteką w najmniejszym państwie świata. Otwarta dla wszystkich, słynie z niższych cen, leków niedostępnych we Włoszech oraz z historii łączącej politykę, wiarę i opiekę zdrowotną.
Menu strony
Dawne korzenie: „najstarsza apteka świata”?
Niektóre źródła cofają początki papieskiej usługi farmaceutycznej aż do 1277, kiedy papież Mikołaj III miałby stworzyć pierwszą służbę zdrowotną dla papieskiej kurii. Jeśli przyjmiemy tę datę za punkt wyjścia, Farmacja Watykańska mogłaby być uznana za najstarszą aptekę na świecie, choć nowoczesna struktura powstał w 1874.
Narodziny w czasie „kwestii rzymskiej”
Apteka powstała w bardzo delikatnym momencie historii Włoch: zaraz po obaleniu Państwa Kościelnego. Po zdobyciu Rzymu przez Królestwo Italii (1870) Pius IX uważa się za „więźnia w Watykanie”, a Stolica Apostolska stara się zapewnić sobie pewną autonomię, również na płaszczyźnie zdrowotnej.
- 2 marca 1874: kardynał sekretarz stanu Giacomo Antonelli, w imieniu Piusa IX, prosi przełożonego generalnego Zakonu Szpitalnego św. Jana Bożego (Fatebenefratelli) o utworzenie magazynu leków dla papieża, kardynałów i duchownych rezydujących w Watykanie.
- Zarządzanie powierza się bratu Eusebio Ludvigowi Fronmenowi, dotychczasowemu dyrektorowi apteki szpitala św. Jana Bożego na wyspie Tyberyńskiej.
Początkowo jednak nie jest to prawdziwa apteka: raczej magazyn leków, niewielkie miejsce, gdzie przechowuje się leki potrzebne papieskiej kurii.
Od zwykłego składu leków do apteki
Dopiero w 1892 apteka staje się prawdziwą placówką zdrowotną:
- Pierwsza wspólnota Fatebenefratelli osiedla się na stałe w Watykanie.
- Apteka zaczyna oferować prawdziwą opiekę farmaceutyczną papieżowi, kardynałom i biskupom.
W 1917, w trakcie I wojny światowej, apteka zostaje przeniesiona w pobliże bramy św. Anny, bliżej głównego wejścia do Watykanu, szybko zyskując popularność również wśród rzymian ze względu na leki niedostępne lub tańsze niż w aptekach włoskich.
Traktaty Laterańskie i obecna siedziba
Wraz z Traktatami Laterańskimi z 11 lutego 1929 powstaje Państwo Watykańskie. Apteka otrzymuje wtedy odpowiedniejszą i stałą siedzibę:
- 1929: apteka zostaje przeniesiona do Pałacu Belvedere, za watykańskim urzędem pocztowym i naprzeciwko watykańskiego supermarketu.
- 7 lutego 1930: oficjalne otwarcie nowej siedziby, która do dziś mieści Farmację Watykańską.
Ciekawostki: najczęściej odwiedzana apteka na świecie
- Według źródeł watykańskich jest to najczęściej odwiedzana apteka na świecie, z około 2000 klientów dziennie.
- Zarządza około 40 000 pozycjami leków, produktów parafarmaceutycznych, suplementów, dermokosmetyków i produktów higienicznych.
- Ze względu na fakt mniej restrykcyjnych przepisów watykańskim regulujących farmację w porównaniu z UE, apteka watykańska posiada jeden z największych asortymentów leków w Europie, często wprowadzanych z dużym wyprzedzeniem w stosunku do rynku włoskiego i wspólnotowego.
- Jest szczególnie znana z leków amerykańskich oraz z produktów uznawanych za „eksperymentalne” w Europie, ale dostępnych w Watykanie.
Otwarta dla wszystkich… ale z zasadami
Farmacja Watykańska jest otwarta dla publiczności, nie tylko dla pracowników Watykanu, ale dostęp jest regulowany:
- Wchodzi się przez bramę Porta Sant’Anna (Via di Porta Angelica).
- W biurze przepustek okazuje się:
- dokument tożsamości;
- papierową receptę na konkretny lek (nie przyjmują recept cyfrowych).
- Otrzymuje się tymczasową przepustkę, przechodzi kontrolę bezpieczeństwa i wchodzi do apteki.
Płaci się w euro, gotówką lub kartą. Wiele produktów kosztuje mniej niż we Włoszech, ponieważ Watykan jest terytorium bezcłowym.
Czego nie sprzedaje (i dlaczego)
Zgodnie z nauką Kościoła, apteka nie sprzedaje środków antykoncepcyjnych. To szczegół, który często dziwi odwiedzających, ale odzwierciedla naturę państwa, w którym się znajduje.
Instytucja nadal zarządzana przez zakonników
Apteka jest nadal zarządzana przez Zakon Szpitalny św. Jana Bożego (Fatebenefratelli).
W 2024, z okazji 150. rocznicy, wyemitowano pamiątkowy znaczek, świadczący o historycznej i symbolicznej roli tej instytucji.
Dział kosmetyków – raj dla wielu rzymianek
Apteka przyciąga też wielu ludzi bardzo dobrze zaopatrzonym działem kosmetyków, który oferuje zniżki i promocje na wiele poszukiwanych produktów. Przeciętnie te produkty kosztują w Watykanie od 10 do 40 % mniej niż w Italii.
Informacje praktyczne
Adres: Via Della Posta, 00120 Città del Vaticano
Wejście: Porta Sant’Anna, Via di Porta Angelica, Rzym
Godziny otwarcia:
Zima: pon–pt 8:30–18:00, sob 8:30–13:00
Lato (1 lipca–31 sierpnia): pon–pt 8:30–15:00, sob 8:30–13:00
Niedziela i święta: zamknięte
Kontakt:
Centrala: +39 06 698 89806
E-mail: centralino.farmacia@scv.va / farmacia@scv.va
Wysyłki: +39 06 698 82359 – spedizioni.farmacia@scv.va
Web: https://www.farmaciavaticana.va/