To jedno z miejsc w Rzymie, w którym życie nie zamiera ani na chwilę – Piazza di Spagna (Plac Hiszpański), sławny za sprawą monumentalnych schodów „Scalinata della Trinita dei Monti” (Schody kościoła Trójcy św.), popularnie zwanych Schodami Hiszpańskimi.
Schody Hiszpańskie
Ta wspaniała barokowo-rokokowa kompozycja powstała w latach 1723-1726, jej projektantem był Francesco de Sanctis. Schody łączą plac Hiszpański ze stojącym na skraju wzgórza Pincio kościołem Trinità dei Monti. Starszy o dwa wieki od schodów, powstał z fundacji króla Francji Ludwika XII i jest jedną z głównych świątyń Francuzów w Rzymie. Poświęcenie tego kościoła czci Trójcy św. zostało podkreślone symboliką zawartą w kształcie monumentalnych schodów: piramida trzech tarasów (nawiązanie do trzech osób boskich), rozlewająca się jak fala morska najniższa i najszersza część kompozycji (potęga Ducha św.), faliste linie podkreślające element ruchu (symbol życia). Pamiętajmy, że w papieskim Wiecznym Mieście piękno miało zawsze służyć kierowaniu umysłu do Boga — dlatego na każdym kroku znajdujemy tu religijną symbolikę.
Schody najpiękniej wyglądają w kwietniu i maju, kiedy są usłane przepięknymi kwiatami, ale trzeba zajrzeć tu choć na chwilę o każdej porze roku. Koniecznie zejdźmy po szerokich stopniach, ponieważ widok z dołu do góry prezentuje skalinatę w najbardziej elegancki sposób.
W lipcu odbywają się tu pokazy mody, a w letnie wieczory stopnie zapełniają się tłumem rzymian i turystów.
Plac Hiszpański, a zwłaszcza schody „hiszpańskie” – o każdej porze dnia i nocy — pełne są turystów z całego świata. Niestety od 15 lipca 2019 r. zakazano siadać na schodach, łamiąc ponad dwustuletnią tradycję! Można nadal po schodach chodzić, ale nie można na nich siadać… o zgrozo!
Więcej na temat samych schodów -> Schody Hiszpańskie (Scalinata di Trinità dei Monti)
Fontanna La Barcaccia
Przed schodami spotykamy okazałą fontannę La Barcaccia (po włosku „stara, zniszczona barka”), dzieło rzeźbiarza Pietra Berniniego, ojca sławnego Gian Lorenza.
Kształt fontanny nawiązuje do prawdziwej rybackiej barki przyniesionej w to miejsce przez wody Tybru, w czasie jednej z największych w historii powodzi, jaka dotknęła stolicę Włoch (1598 r.).
Plac Hiszpański – interesujące zakątki
Przy placu znajdują się dwa muzea, urządzone w domach, w których mieszkali sławni ludzie. Pierwsze to Keats-Shelly Memorial House (poświęcone angielskim poetom romantycznym), a drugie to Casa de Chirico (ekspozycja książek, pamiątek, po włoskim artyście Giorgio de Chirico.
Z bocznej części placu wznosi się wysoka antyczna kolumna koryncka zwieńczona figurą Madonny Niepokalanej, podarowana przez Królestwo Hiszpańskie w 1856 r.
Obok Kolumny Niepokalanej stoi pałac mieszczący ambasadę Hiszpanii przy Stolicy Apostolskiej – od niej utworzono nazwę placu i schodów.
Via dei Condotti – ulica słynnych butików
Na pobliskiej stacji metra A „SPAGNA” wysiadają ci, którzy wybierają się na spacer do parku Villa Borghese i klienci najwytworniejszych butików w stolicy, które mieszczą się właśnie w okolicach placu Hiszpańskiego, szczególnie na Via dei Condotti – najdroższej ulicy w Rzymie. To tu znajdziecie sklepy Armaniego, Versace, Prada, Gucci, Bulgari, Cartier…
Najczęstsze pytania (FAQ)
Kto zaprojektował Schody Hiszpańskie i kto za nie zapłacił?
Projekt wykonał włoski architekt Francesco de Sanctis w latach 1723–1726, ale pieniądze były francuskie: budowę sfinansował francuski dyplomata Étienne Gueffier, który zapisał na ten cel spory legat. Stąd swoisty paradoks tego miejsca — schody nazywają się „hiszpańskie”, a zaprojektował je Włoch za francuskie pieniądze, by połączyć plac z francuskim kościołem.
Dlaczego nie można już siadać na Schodach Hiszpańskich?
Od 15 lipca 2019 roku władze Rzymu zakazały siadania, jedzenia i picia na stopniach — oficjalnie w trosce o trawertynowy kamień, niszczony przez ścieranie, plamy z jedzenia i śmieci. Złamanie zakazu może skończyć się mandatem. Spacerować po schodach wciąż można; usiąść choćby na chwilę — już nie.
Co symbolizuje fontanna La Barcaccia przed schodami?
To dzieło Pietra Berniniego, ojca słynnego Gian Lorenza, nawiązujące do prawdziwej barki wyrzuconej w to miejsce przez wody Tybru podczas wielkiej powodzi z 1598 roku. Niski poziom wody w fontannie to nie błąd projektowy, lecz konsekwencja słabego ciśnienia wodociągu Acqua Vergine, który zasila plac.
Co dzieje się przy Kolumnie Niepokalanego Poczęcia 8 grudnia?
Każdego roku, w święto Niepokalanego Poczęcia, papież (albo jego delegat) składa hołd figurze Madonny na szczycie antycznej kolumny korynckiej. Wieniec z kwiatów na ramieniu posągu zawieszają tam strażacy rzymscy, podjeżdżający drabiną — to jeden z bardziej widowiskowych rytuałów religijnego kalendarza miasta.
Czy Via dei Condotti naprawdę jest najdroższą ulicą Rzymu?
W praktyce tak — to tutaj skupiają się butiki Bulgari, Gucci, Prada czy Cartier, a czynsze za lokale handlowe należą do najwyższych w Europie. Nazwa ulicy („Condotti”, czyli rury) jest jednak całkiem przyziemna: pochodzi od podziemnych kanałów wodociągu Acqua Vergine, który przebiega pod nią od czasów antycznych.
Czy w Domu Keatsa-Shelleya naprawdę umarł poeta Keats?
Tak, i to nie jest tylko nazwa na pamiątkę. W tym właśnie budynku przy Placu Hiszpańskim angielski poeta John Keats zmarł na gruźlicę w lutym 1821 roku, mając zaledwie 25 lat — przybył do Rzymu w nadziei, że łagodniejszy klimat go uleczy. Dziś mieści się tu muzeum poświęcone jemu i kręgowi angielskich romantyków.
Chcecie usłyszeć więcej o francusko-włoskiej intrydze wokół tych schodów, stojąc dosłownie na miejscu? Zarezerwujcie wycieczkę z licencjonowanym przewodnikiem. Stąd do Fontanny di Trevi jest dosłownie kilka minut pieszo — warto połączyć obie atrakcje w jednym spacerze.
Zobacz inne place Rzymu: Piazza Navona (Fontanna Czterech Rzek) – Plac Del Popolo – Plac Wenecki – Plac Campo de’ Fiori