Nimfa – ogród rajski

Na południowy-wschód od Rzymu, w stosunkowo niewielkiej odległości od metropolii (ok. 60 km), znajduje się jeden z najpiękniejszych ogrodów Italii – Ogród Ninfa, w którym rzadkie i wielowiekowe rośliny plenią się na ruinach opuszczonego w XIV wieku średniowiecznego miasta Ninfa. Super romantyczne, kolorowe, klimatyczne, bajkowe miejsce, które inspirowało wielkich pisarzy, takich jak Virgina Woolf, Truman Capote, Ungaretti i Moravia.

Ogród Ninfa - rzeka

Historia miasta Ninfa

Korzenie dawnej Ninfy sięgają czasów Imperium Rzymskiego – niewielkiej osady rolniczej z małym sanktuarium poświęconym nimfom Najadom – opiekunkom wód słodkich: wodospadów, potoków, strumieni, źródeł rzek, jezior.

Jednak dopiero średniowiecze przyniosło Nimfie rozwój i znaczenie. Zabagnienie Równiny Pontyjskiej, przez którą biegła słynna Droga Apijska, łącząca Rzym z południem Italii, wymusiło powstanie nowego suchego traktu biegnącego wzdłuż podnóża Apeninów – Via Pedemontana. Miasto Ninfa stało się ważnym przystankiem na tej drodze i punktem celnym dającym duży dochód.

Ninfa miała na przestrzeni lat wielu właścicieli, z których wszyscy należeli do rzymskiego patrycjatu. W 1298 r. papież Bonifacy VIII z rodu Caetani pomógł swojemu nepotowi Piotrowi II Caetaniemu kupić Ninfę i inne sąsiednie miasta, dając początek dominacji Caetanich na tym terytorium przez około siedem wieków. 

W 1382 r. Ninfa została najechana zbrojnie przez żołnierzy Honarata Caetaniego, zwolennika antypapieża Klemensa VII, który był przeciwnikiem gałęzi Caetani, do której należała Ninfa. Miasto, poważnie zniszczone, zostało opuszczone i nigdy nie odbudowane. 

Dodatkowym, i równie ważnym powodem opuszczenia Nimfy, była malaria szalejąca na całej Nizinie Pontyjskiej – przed tą śmiertelną chorobą rozsiewaną przez komary trzeba było przenosić siedliska ludzkie na wyżej położone tereny, gdzie owady miały trudniejsze warunki rozwoju. Sami Caetani przenieśli się do bliskiego Ninfie zamku w Sermoneta oraz do Rzymu, gdzie stworzyli swoje najważniejsze siedziby.

Odrodzenie Nimfy – powstanie parku

Nowe życie Nimfy zaczęło się w 1921 r. kiedy to Ada Bootle Wilbraham, wdowa po księciu Honoracie Caetanim, razem ze swoim synem Roffredem, postanowili stworzyć w ruinach miasta romantyczny ogród w stylu angielskim. Zrekultywowano bagna, wypleniono spontaniczną roślinność, która porastała ruiny, zasadzono cyprysy, dęby ostrolistne, buki, oraz mnóstwo różnorodnych krzewów i kwiatów – przede wszystkim pnące się róże, a także odrestaurowano niektóre ruiny, w tym pałac baronialny, który stał się wiejską rezydencją rodziny. 

Ostatnią spadkobierczynią i prawdziwą ogrodniczką była Lelia, córka Roffreda Caetani – utalentowana, ale mało znana malarka – która dbała o ogród jak o jeden wielki kolorowy obraz.
Rodzina Caetani wygasła wraz ze śmiercią księżny Lelii (1977), ale jej imię przetrwało dzięki Fundacji Caetanich – prywatnej instytucji, która zarządza dawnym majątkiem rodziny i Parkiem Nimfa. 

Roślinność w ogrodzie Ninfa

Park o powierzchni ośmiu hektarów jest typem ogrodu angielskiego z ponad tysiącem roślin, poprzecinanym licznymi strumieniami nawadniającymi oraz rzeką Ninfa.

W pobliżu ruin kościoła San Giovanni można zobaczyć orzech amerykański, kilka jabłoni ozdobnych, klon japoński o różowych liściach, buk czerwony, klon białolistny i sosnę srebrzystą.
Za kościołem Santa Maria Maggiore znajduje się żółta bignonia, grupa juki i kilka krzewów róż, a w pobliżu ruin fasady tej świątyni – cotinus coggygria, zwany drzewem mgielnym, o różowych kwiatostanach przypominających watę cukrową, oraz cedr na którego pniu zakotwiczyła się tillandsia, roślina pozbawiona korzeni, która czerpie pożywienie z wilgoci zawartej w powietrzu.
Wzdłuż alei cyprysowej rosną erythrina crista-galli, szkarłatne kwiaty podobne do tropikalnych ptaków, a wzdłuż alei lawendowej – wiśnie zwisające, sosna himalajska, bananowce, sosna meksykańska i akacja południowoamerykańska.
W ogrodzie skalnym (giardino roccioso) znajdują się iberisy, escholzia, weroniki, aloesy, kolibry, dianthusy i granaty karłowe.
W pobliżu mostu przy rzeźni (ponte del macello) znajdują się powojniki purpurowokwiatowe, hortensje pnące, klony, topola; dalej wzdłuż rzeki rośnie leszczyna, acer saccharinum i liriodendron tulipifera, zwany też tulipanowcem.