Podziemia Watykanu i grób św. Piotra — nekropolia watykańska

Bazylika św. Piotra w Watykanie - wnętrze kopuły
Bazylika św. Piotra w Watykanie – wnętrze kopuły

Od 5 do 12 metrów pod Bazyliką Watykańską, na poziomie poniżej Grot Watykańskich, znajduje się najmniej znane, ale najbardziej fascynujące miejsce w całym Watykanie — starożytny cmentarz z II i III w. n.e., na którym — wedle tradycji Kościoła Rzymskiego — został pochowany apostoł św. Piotr.

Bazylika konstantyńska

Pierwsza bazylika św. Piotra została zbudowana w IV w. na polecenie cesarza Konstantyna Wielkiego, jako świątynia-mauzoleum nad grobem Apostoła. Ponieważ cmentarz-nekropolia i znajdujący się na niej grób św. Piotra położone były na zboczu, a nie na szczycie wzgórza watykańskiego, trzeba było dokonać poważnych prac ziemnych, by przygotować miejsce dla powstającego kościoła: zniszczyć grobowce, które znajdowały się powyżej grobu Apostoła i zasypać inne, które były poniżej tego miejsca. Na tej właśnie sztucznie utworzonej półce powstała stara bazylika, która dotrwała do XVI wieku. Jej zachowane częściowo elementy możemy do dziś oglądać w podziemiach nowej, renesansowo-barokowej świątyni.

Grób św. Piotra Apostoła

Mozaika Chrystusa-Wschodzącego Słońca w grobowcu rodu Iulia, nekropolia watykańska
Chrystus na rydwanie słońca

Co działo się z grobem apostoła Szymona Piotra? Przez ponad 16 wieków nikt nie prowadził poważnych wykopalisk pod świątynią. Wystarczyło przekonanie wiernych i potwierdzona od II wieku tradycja pisana wskazująca na miejsce pochówku Apostoła. Dopiero w 1939 r. na polecenie papieża Piusa XII rozpoczęto systematyczne prace archeologiczne, rozpoczynając od miejsca pod konfesją. Odkryto nie tylko grób św. Piotra znajdujący się na głębokości ok. 7 metrów, dokładnie pod ołtarzem głównym (tzw. papieskim), ale także inne groby rozmieszczone wzdłuż antycznej drogi rzymskiej Via Cornelia, przy której powstał cmentarz. Do dziś odsłonięto 22 grobowce, w większości pogańskie. Jedynym w całości chrześcijańskim miejscem pochówku jest grobowiec rodzinny gens Iulia. Pokryty jest wspaniałą mozaiką ukazującą Chrystusa-Wschodzące Słońce na rydwanie (na wzór graficzny Apollina) oraz malowidłami z postaciami dobrego pasterza i rybaka. To co jest zadziwiające w tym grobie, to fakt, że jest on prawie nienaruszony.

W 2008 r. został udostępniony zwiedzającym największy i najbardziej okazały grobowiec nekropolii watykańskiej należący do przedstawiciela znanego rodu rzymskiego Waleriuszy (gens Valeria) — Kajusza Waleriusza Hermy. Powstał on w II poł. II wieku, za czasów panowania cesarza Marka Aureliusza i do dziś zachwyca bogatymi zdobieniami, wizerunkami członków rodziny zmarłego, różnych filozofów i bogów.

Zwiedzanie nekropolii watykańskiej — informacje praktyczne (2026)

🎫 Bilet 2026: 20 € od osoby (wizyta z przewodnikiem licencjonowanym przez Fabbrica di San Pietro — w cenie)
🕗 Godziny: poniedziałek–piątek 9:00–16:30 (ostatnia wizyta 16:15); sobota 9:00–13:00 (ostatnia wizyta 12:15)
📅 Zamknięte: niedziele oraz watykańskie dni świąteczne
👥 Grupy: maks. 12 osób; wszyscy uczestnicy muszą mieć ukończone 15 lat
⏱ Czas zwiedzania: ok. 1,5 godziny
💳 Płatność: wyłącznie kartą kredytową

Jak zarezerwować wizytę?

Rezerwacja jest obowiązkowa — bilety nie są dostępne w kasie na miejscu. Ze względu na bardzo ograniczoną liczbę miejsc (grupy odchodzą co 15 minut) rezerwacji należy dokonać z kilkutygodniowym lub kilkumiesięcznym wyprzedzeniem, zwłaszcza w sezonie wiosenno-letnim i w roku jubileuszowym.

Sposoby rezerwacji:
🌐 Online (zalecane): przez oficjalną stronę bazyliki: www.basilicasanpietro.va
📧 E-mail: visiteguidate@fsp.va
📠 Faks: +39 06 69873017

Wymagane informacje przy rezerwacji:

  • liczba osób
  • lista imienna uczestników (nazwisko, imię, adres)
  • język grupy
  • wachlarz dni do dyspozycji w Rzymie (dzień i godzina zwiedzania zostaną wyznaczone przez Ufficio Scavi)
  • preferowany sposób otrzymania odpowiedzi (e-mail, faks, poczta)

⚠️ Uwaga! Osoba składająca wniosek o zwiedzanie nekropolii musi figurować na liście uczestników — nie można rezerwować dla innych, samemu nie uczestnicząc. Bilety są imienne i bezzwrotne. Potwierdzenie przychodzi e-mailem; następnie należy opłacić wizytę kartą kredytową przez link w e-mailu. Na miejscu (Ufficio Scavi) należy stawić się minimum 10 minut przed wyznaczoną godziną. Ponieważ zapotrzebowanie jest bardzo duże, tylko część wniosków otrzymuje pozytywną odpowiedź — powodzenia!

Biuro wykopalisk bazyliki — adres

UFFICIO SCAVI
Fabbrica di San Pietro
00120 Città del Vaticano
Tel. +39 06 69885318
Faks: +39 06 69873017
www.basilicasanpietro.va

Wejście do biura wykopalisk (Ufficio Scavi) znajduje się za lewą kolumnadą otaczającą plac św. Piotra (patrząc na fasadę bazyliki). Najpierw trzeba przejść przez kontrolę policji, a następnie zapytać Szwajcarów o wskazanie lokalizacji biura.

Nekropolia watykańska - korytarz między grobowcami
Nekropolia watykańska - wnętrze grobowca
Nekropolia watykańska - dekoracje grobowca
Nekropolia watykańska pod Bazyliką Świętego Piotra
Nekropolia watykańska - inskrypcje nagrobne
Grobowiec Waleriuszy - nekropolia watykańska
Grobowiec Waleriuszy
Plan nekropolii watykańskiej
Plan nekropolii watykańskiej

Zobacz też: Kopuła bazyliki św. Piotra — Wejście do bazyliki św. Piotra — Muzea Watykańskie

18 komentarzy do “Podziemia Watykanu i grób św. Piotra — nekropolia watykańska”

  4. Potwierdzam – warto pytać i pisać, wczoraj wieczorem wysłałem prośbę do biura, dziś otrzymałem odpowiedź – 18 sierpnia wraz z żoną odwiedzę grób św. Piotra. Wprawdzie nie było chyba dostępnych polskich przewodników, bo przydzielono nas do angielskiej grupy (wpisałem dwa języki), ale i tak fajnie, że się udało. 🙂

    • Ciocia dobra rada radzi :
      Weźcie ze sobą mały wachlarz lub trzymajcie na podorędziu mapę. W podziemiach jest dość duszno, ponieważ po przejściu do kolejnych korytarzy są zamykane drzwi i nie ma dopływu świeżego powietrza.
      Samo zwiedzanie fantastyczne. W jednej chwili przeniesiecie się w czasie 🙂 Przewodniczka była doskonałą narratorką.
      Kiedy wyłącznie czytasz lub słuchasz o takich miejscach – próbujesz je sobie wyobrazić. Tu widzisz je na własne oczy.

      Sugeruję też wykorzystać fakt, że już znajdujemy się na terenie Bazyliki i – po zakończeniu zwiedzania katakumb – czmychnąć krętymi schodkami na górę.

      A tam… kolejna uczta dla oczu i ducha. Spróbujcie poznać Watykan nie tylko od strony wiary, ale i sztuki. Gorąco polecam film nakręcony przez BBC “Potęga Sztuki”. Jest dostępny na youtube.W odcinku poświęconym Berniniemu poznacie Jego wkład w aktualny wygląd Bazyliki, ale nie tylko. Mnóstwo Jego dzieł zdobi Rzym – chociażby Fontanna czterech rzek na Piazza Navona, czy Fonntanna Trytona na Piazza Barberini.
      Zakochajcie się w Rzymie, a zaręczam, że będzie to miłość odwzajemniona 🙂

  5. Ja również potwierdzam że odpowiadają w zasadzie od raazu a jeśli są miejsca na drugi dzień dostaje się kody do potwierdzenia rezerwacji w ciągu 5 dni i zapłaty za pomocą karty kredytowej m.in. mastercard. Ja po otrzymaniu pierwszego terminu 13 sierpnia godz. 8:30 po angielsku zapytałam czy mnie ma zwiedzania podziemi bazyliki po polsku oi otrzymałam rezerwację na ten sam dzień godz. 10:30 po polsku dla 2 osób.

    • @grzegorz, do tzw. NOWYCH GROT (groby wielu papieży) wchodzi się tym samym wejściem co do bazyliki, więc trzeba przejść przez kontrolę policji i prześwietlacz.
      Do STARYCH GROT (rezerwacja + bilet) wejście jest w innym miejscu – tam praktycznie nie ma kolejek…

Dodaj komentarz