WATYKAN

Watykan – główne informacje

Watykan (Państwo Miasta Watykańskiego), zwany często Stolicą Apostolską, jest na świecie krajem szczególnym, jedynym w swoim rodzaju. Jego światowe znaczenie znacznie przekracza jego niewielkie rozmiary.
Jak powszechnie wiadomo, Państwo Miasta Watykańskiego (Stato della Città del Vaticano – Status Civitatis Vaticanæ) to najmniejszy kraj na świecie. Jego oficjalne granice obejmują tylko 0,44 km² powierzchni prawobr zeżnego Rzymu, na wzgórzu poświęconym w starożytności kultowi etruskiego bożka Watykanusa.
Watykan w swojej dzisiejszej formie terytorialnej powstał w 1929 r. po podpisaniu słynnych Trakatów Laterańskich pomiędzy Stolicą Apostolską i Państwem Włoskim.

Oczywiście tak niewielkie, a jednocześnie tak ważne państwo, nie byłoby w stanie dobrze funkcjonować bez szeregu innych nieruchomości znajdujących się na terenie Republiki Włoskiej i cieszących się przywilejem eksterytorialności, takich jak bazyliki patriarchalne, pałace kilku kongregacji i urzędów papieskich, kilkanaście dużych placówek medycznych i opiekuńczych, w tym słynne szpitale: Bambino Gesù (dziecięcy) oraz klinika uniwersytecka Gemelli. Jeśli jeszcze doliczymy do tego Rezydencję Papieską w Castel Gandolfo, dużo większą od samego Watykanu (ok. 55 ha) oraz setki nieruchomości należących do zakonów, zgromadzeń religijnych i parafii, to zrozumiemy, że materialny i duchowy Watykan jest znacznie większy niż wskazują na to jego oficjalne granice.

WATYKAN – BAZYLIKA ŚWIĘTEGO PIOTRA

Plac św. Piotra

Słynna Via Conciliazione (ulica Pojednania), upamiętniająca Traktat Laterański z 1929 r., prowadzi do Placu św. Piotra otoczonego ogromną czterorzędową kolumnadą Berniniego. Na środku placu umieszczono w XVI wieku 25,5–metrowy egipski obelisk, który, jak głosi legenda, był świadkiem męczeńskiej śmierci św. Piotra.

Bazylika św. Piotra

Pierwsza bazylika została wzniesiona na początku IV wieku n.e. na polecenie cesarza Konstantyna Wielkiego. Podłoże, na którym powstała — sztuczna półka uformowana z zasypanej nekropolii i częściowo wycięta w zboczu wzgórza watykańskiego — nie było jednak dostatecznie stabilne na całej zajmowanej przez bazyliką powierzchni. Z tego głównie powodu świątynia wymagała w ciągu wieków częstych remontów. Pod koniec XV wieku stan jej fundamentów i elementów nośnych był już krytyczny.

Druga bazylika św. Piotra — trzeba było czekać aż do pierwszych lat XVI wieku, by ujrzeć odwagę papieża Juliusza II della Rovere, który wbrew przesądom i religijnej trwodze postanowił radykalnie zmienić sytuację tej szacownej budowli. On to w 1506 roku nakazał zburzyć do połowy starą bazyliką i rozpocząć wznoszenie nowej świątyni, godnej pozycji Księcia Apostołów. Prace budowlane trwały łącznie 120 lat i pochłonęły ogrom środków materialnych, jakie mógł zgromadzić ówczesny Kościół Katolicki. Ich wynikiem była gigantyczna — przez całe wieki największa na Ziemi — świątynia chrześcijańska, która olśniewa bogactwem zdobień, ilością i jakością dzieł sztuki oraz mnogością relikwii świętych Kościoła. „Pietà” Michała Anioła Buonarrotiego, dzieła Berniniego: spiżowy baldachim nad konfesją, Ołtarz Katedry św. Piotra, Gloria oraz epitafium Aleksandra VII zachwycają wszystkich miłośników sztuki baroku. Pielgrzymów natomiast przyciągają 44 ołtarze z relikwiami setek świętych na czele ze szczątkami Apostoła, do którego miał powiedzieć Jezus „ty jesteś skałą”.

Bazylika św. Piotra jest otwarta codziennie w godzinach 7:00–20:00. Wstęp jest bezpłatny. Szczegóły: wejście do bazyliki św. Piotra.

Wstęp do bazyliki św. Piotra — szczególnie latem należy pamiętać o odpowiednim stroju! — wykluczony jest styl plażowy! Ramiona muszą być zakryte (t-shirt jest OK), nie wolno wchodzić do bazyliki w krótkich spodenkach pod pośladek i mini spódniczkach; bermudy są OK. Wbrew przysłowiowej włoskiej tolerancji i elastycznemu traktowaniu przepisów, sprawa odpowiedniego ubioru w Watykanie traktowana jest z całą powagą!

Nie wolno wnosić do bazyliki: noży, nożyczek, dużych pilniczków, opakowań szklanych i sprajów wszelkiego typu oraz napojów alkoholowych.

Groty (pierwsze podziemia)

Odwiedzając Watykan, warto jest zwiedzić też tzw. groty mieszczące się pod główną nawą bazyliki, na poziomie starej świątyni wzniesionej za czasów wyzwoliciela chrześcijan — cesarza Konstantyna Wielkiego. Tu właśnie znajdują się groby wielu papieży i ich najbliższych współpracowników oraz groby kilku „koronowanych głów”, które z różnych względów zasłużyły sobie na tak prestiżowy pochówek.
Wejście do grot jest bezpłatne i nie wymaga żadnej wejściówki; znajduje się w samym centrum bazyliki u podnóża filaru św. Andrzeja Apostoła.

Nekropolia pod bazyliką św. Piotra (drugie podziemia)

Istnieje także możliwość zwiedzenia starożytnej nekropolii (cmentarza), na której wzniesiono bazyliką, gdzie też według wielowiekowej tradycji Kościoła został pochowany św. Piotr. Każdego dnia może ją odwiedzić maksymalnie 250 osób, w grupach liczących nie więcej niż 15 osób, które ukończyły 15 lat. Wizytę należy zamówić odpowiednio wcześniej w biurze Ufficio Scavi na terenie Watykanu. Bilet: 13 euro (email: scavi@fabbrica.va).

Więcej informacji o Nekropolii i grobie św. Piotra

Grób św. Jana Pawła II

Tuż przed beatyfikacją, ciało papieża Jana Pawła II zostało przeniesione z Nowych Grot do kaplicy św. Sebastiana (druga kaplica prawej nawy bazyliki). Tam też spoczywa do dziś, otoczone nieustanną obecnością wielu wiernych. Więcej na ten temat.

Skarbiec bazyliki

Skarbiec bazyliki św. Piotra w Watykanie (Tesoro di San Pietro) to jedno z tych miejsc, które warto odwiedzić.
Co można tu zobaczyć? Przede wszystkim drogocenne przedmioty związane z kultem religijnym i ceremoniami papieskimi: paramenty liturgiczne, tiary (potrojne korony papieskie), relikwiarze, pierścienie Piotrowe oraz dary, które możni tego świata przekazywali biskupom Rzymu.
Szczególnie interesujące są wspaniałe dzieła sztuki sakralnej i zdobniczej, takie jak słynny sarkofag z brązu papieża Sykstusa IV Della Rovere (1471–1484), dzieło florentyńskiego rzeźbiarza Antonia del Pollaiolo. On sam wart jest biletu wstępu…
Bilet: 5 euro (z audioprzewodnikiem).

Więcej o Skarbcu bazyliki św. Piotra

Kopuła bazyliki św. Piotra

Po zwiedzeniu wnętrza bazyliki warto wejść na jej kopułę zaprojektowaną przez Michała Anioła Buonarrotiego, z której rozciąga się wspaniała panorama Watykanu i całego Rzymu.
Wstęp na kopułę jest płatny. Bilety BEZ rezerwacji (kasa na miejscu): 15 euro z windą (+ 320 schodów) lub 10 euro bez windy (540 schodów). Bilety Z rezerwacją (przez basilicasanpietro.va): 44 euro z windą / 34 euro bez windy — zawierają audioprzewodnik.
Godziny otwarcia: 7.30–17.30 (sezon letni); 7.30–17.00 (sezon zimowy).

Więcej o Kopułent bazyliki św. Piotra — szczegółowe informacje i porady

WATYKAN – MUZEA WATYKAŃSKIE

Z całą pewnością Muzea Watykańskie należą do najważniejszych i najbogatszych muzeów na całym świecie. Szczególnie obfita jest kolekcja rzymskiej sztuki klasycznej, urzekająca jest galeria obrazów Pinacoteca, niezwykłe są też komnaty apartamentów papieży Aleksandra VI Borgii i Juliusza II (Sale Rafaela). Ukoronowaniem wędrówki po muzeach jest kontemplacja tej unikatowej księgi sztuki i wiary jaką jest Kaplica Sykstyńska.
Bilety: 20 euro w kasie / 25 euro online (+5 euro rezerwacja); ulgowy 10 euro w kasie / 15 euro online (dzieci 6–18 lat, studenci do 25 lat). Ostatnia niedziela miesiąca — wstęp gratis (9:00–14:00).
Rezerwacja: biglietteriamusei.vatican.va

Więcej o Muzeach Watykańskich — szczegółowe informacje i porady

Kaplica Sykstyńska

Jednym z najważniejszych miejsc Watykanu jest przylegająca do Pałacu Apostolskiego Kaplica Sykstyńska, zbudowana w XV wieku na polecenie papieża Sykstusa IV. Pokryta wspaniałymi freskami i zdobieniami autorstwa Michała Anioła, Pinturicchia, Signorellego, Botticellego, Ghirlandaia i Rossellego, przyciąga jak potężny magnes wszystkich turystów odwiedzających Rzym. Niewiele miejsc na świecie może zaofiarować taką obfitość historii, sztuki, religii zamkniętych w jednym wnętrzu. To tu odbywa się konklawe, czyli wybory nowego papieża.
Kaplica stanowi integralną część Muzeów Watykańskich, dlatego wejście do niej jest zarezerwowane wyłącznie dla posiadaczy biletów do Muzeów!

Więcej o Kaplicy Sykstyńskiej — historia i informacje praktyczne

Ogrody watykańskie

Z kopuły doskonale widać przepiękne ogrody papieskie pełne przeróżnych gatunków drzew, krzewów, ziół i kwiatów. Kilka uroczych fontann, liczne kapliczki i sztuczne groty przywołują postać Chrystusa i Madonny (jest też kopia obrazu jasnogórskiego!).
Ogrody można zwiedzać, ale jedynie w grupach z przewodnikiem watykańskim lub korzystając z serwisu autobusu, który obwozi turystów po ogrodach.
Bilety wyłącznie online: biglietteriamusei.vatican.va (cena zwykła 37 euro — zawiera wstęp do Muzeów i Kaplicy).

Więcej o Ogrodach watykańskich

WATYKAN – CIEKAWOSTKI

Państwo Miasta Watykańskiego, jak każde autonomiczne państwo posiada własny rząd, system polityczny, wojsko i policję, pocztą (w tym także watykańskie znaczki pocztowe), bank, stację kolejową, rozgłośnię radiofoniczną powstałą w 1931 roku (która emituje całodobowe programy w wielu językach, w tym także po polsku), sklepy spożywcze i przemysłowe, a nawet bardzo dobrze zaopatrzoną aptekę powstałą w 1874 r., w której można dostać rzadko spotykane leki. Watykan posiada też własną monetę — euro watykańskie, o które biją się kolekcjonerzy z całego świata.

Dojazd do Watykanu

Do Watykanu najdogodniej jest dotrzeć z głównego dworca Termini metrem linii A (kierunek Battistini, przystanek Ottaviano – San Pietro), autobusami miejskimi linii 40 i 64 (do końcowego przystanku Largo di Porta Cavalleggeri) lub pociągami linii regionalnej FR5 Roma Termini–Viterbo (przystanek Roma San Pietro).