Koloseum – architektoniczny cud Rzymu



Koloseum nocą

Koloseum nocą

Amfiteatr Flawiuszów, od średniowiecza potocznie nazywany Koloseum, jest najbardziej znanym symbolem Wiecznego Miasta i zarazem jedną z najwspanialszych budowli antycznych, które dotrwały do naszych czasów. Jest on doskonałym świadectwem wielkiego poziomu architektury i budownictwa Imperium Rzymskiego.

Amfiteatr zaprojektował nieznany nam architekt wychowany w środowisku grecko-rzymskim, który wykorzystał doświadczenie budowlane kilku pokoleń, uzupełniając je kilkoma innowacyjnymi rozwiązaniami własnymi. Budowa Koloseum rozpoczęła się w ok. 70 lub 72 r. na polecenie założyciela dynastii Flawiuszów, cesarza Wespazjana, który nakazał  wznieść tę budowlę na miejscu sztucznego jeziora ozdabiającego Domus Aurea – Złotego Domu cesarza Nerona. Wespazjan, który doszedł do władzy przez pucz wojskowy, chciał w ten sposób zaskarbić sobie względy ludu rzymskiego, niezbędne do konsolidacji zdobytej władzy. Jako sławny generał-zwycięzca – pogromca powstania żydowskiego w Palestynie, cesarz dysponował dużymi zasobami finansowymi oraz wielką masą jeńców-niewolników.  W 80 r. n.e. syn i następca Wespazjana, cesarz Tytus, uroczyście otworzył amfiteatr, oferując ludowi rzymskiemu studniowe igrzyska, w których zabito ok. 900 skazańców-gladiatorów oraz ok. 5000 sztuk dzikich zwierząt. Przez następne wieki Koloseum było świadkiem tysięcy takich dni, w których ryk zabijanych bestii i krew rannych lub zabitych gladiatorów syciły żądzę zemsty i mocnej rozrywki tysięcy Rzymian. Pierwotnie gladiatorami byli żołnierze, którzy prezentowali przed widzami swe umiejętności, z czasem jednak zastąpili ich niewolnicy i więźniowie walczący na śmierć i życie. Często to władcy i widzowie decydowali o dalszych losach aktorów widowiska; machnięcie chusteczką oznaczało ułaskawienie, natomiast słynny do dziś gest zwrócenia kciuka do dołu to śmierć.

Średniowieczna nazwa „Koloseum” pochodzi od ludowej nazwy 36-metrowego kolosa – posągu Nerona, który stał przez wieki tuż obok amfiteatru (zachowały się jedynie jego nieliczne fragmenty).

Koloseum - ruiny areny

Koloseum - ruiny areny

Amfiteatr ma formę elipsy o długości 188 m i szerokości 156 m, obwodzie 524 m i wysokości 48,5 m. Składał się z 4 kondygnacji sklepionych krzyżowo, na których biegną rzędy korytarzy i schodów. Trzy kolejne rzędy łuków zaznaczały z zewnątrz kolumny doryckie, jońskie i korynckie, czwarty najwyższy rząd zdobiły korynckie pilastry. W podziemiach amfiteatru znajdowały się pomieszczenia dla gladiatorów, zbrojownie, magazyny, klatki dla zwierząt. Arena - drewniana podłoga pokryta kilkucentymetrową warstwą piasku (nazwa pochodzi od słowa łacińskiego harena - piasek) była wyjątkowo duża (86×54 m) i doskonale widoczna z każdego miejsca amfiteatru. Wokół areny było podium (suggestum), na którym mieścił się tron imperatora oraz miejsca dla jego rodziny i senatorów. Dalej zasiadali trybuni ludu, wojskowi oraz przedstawiciele możniejszych rodów plebejskich. Na trybunach obowiązywał podział według płci i statusu społecznego. Najbardziej odległe miejsca (ok. 50 m nad sceną) zajmowały kobiety, niewolnicy i biedota. Na widowni znajdowało się ponad 50.000 miejsc siedzących i kilka tysięcy miejsc stojących. Do Koloseum prowadziło 80 wejść (vomitoria), każde ponumerowane, umożliwiające bardzo szybkie opuszczenie amfiteatru przez widzów. Budowla nie miała stałego dachu, jednak w czasie deszczowych lub bardzo słonecznych dni było przykrywane wielkim, wodoodpornym płótnem (velarium).

Mimo, że Koloseum zachowało się do dzisiaj, to w jego wnętrzu niewiele pozostało z oryginalnych elementów zdobiących trybuny i ściany. W 217 r. arena i najwyższe kondygnacje uległy zniszczeniu w wyniku ogromnego pożaru, w kolejnych latach trzęsienia ziemi i mniejsze pożary kolejno niszczyły poszczególne partie amfiteatru. W XIV wieku, po wielkim trzęsieniu ziemi w 1349 roku,  Koloseum stało się kopalnią kamienia budowlanego (stąd pochodzą bloki użyte do budowy m.in. Palazzo Venezia czy Palazzo Barberini). Niepewny los budowli trwał do 1744 r., kiedy to papież Benedykt IV poświęcił go i ogłosił miejscem męczeństwa chrześcijan. Od drugiej połowy XVIII wieku w każdy Wielki Piątek odbywa się tutaj Droga Krzyżowa pod przewodnictwem papieża.

Koloseum do dzisiaj jest dumą Rzymu i wzbudza zachwyt każdego, kto przyjeżdża do Wiecznego Miasta. Jest usytuowane w samym sercu stolicy, w otoczeniu wielu zabytków, m. in. Forum Romanum i parku Oppio, gdzie można odpocząć kryjąc się w cieniu drzew.

7.07.2007 r.  Amfiteatr Flawiuszów został wybrany  jednym z siedmiu nowych cudów świata.

Opinie - komentarze

30 Responses to “Koloseum – architektoniczny cud Rzymu”

  1. . on Styczeń 11th, 2010 21:05

    jest to bardzo ciekawe i intersujace miejsce .
    nawet jezeli kogos zabtki nie obchodza , napewno to im sie spodoba..

    [Odpowiedz]

  2. Wiola on Maj 11th, 2010 17:16

    Ten link jest do strony, gdzie można za darmo ściągnąć pliki dźwiękowe, np o Koloseum.
    Pliki po angielsku. Może komuś się przyda.
    http://www.italyguides.it/us/roma/download_audioguide/free_ipod_mp3/ipodguides.htm

    [Odpowiedz]

  3. Ania on Lipiec 19th, 2010 23:19

    Gdzie w samym Rzymie można kupić bilet wstępu do Koloseum (jak rozumiem 3 w 1)?

    [Odpowiedz]

    rzymianin Odpowiedział:

    @Ania, są trzy kasy biletowe, gdzie można kupić bilet do parku archeo COLOSSEO-FORO-PALATINO:
    - w samym Koloseum (najdłuższa kolejka)
    - przy wejściu na Forum od strony VIA FORI IMPERIALI (w połowie drogi między amfiteatrem i placem Weneckim, obok kościoła Kosmy i Damiana)
    - przy wejściu na Palatyn od strony VIA SAN GREGORIO (ok. 300m od Koloseum)…

    [Odpowiedz]

  4. marek on Wrzesień 5th, 2010 12:59

    Witam

    Czy byłby ktoś tak miły i podesłał link gdzie można kupić ten bilet online (3w10).

    Z góry serdecznie dziękuje

    [Odpowiedz]

    rzymianin Odpowiedział:

    @marek, link jest na stronie…

    [Odpowiedz]

    marek Odpowiedział:

    a rzeczywiscie, gdzies mi to umkneło. dzięki serdeczne

    [Odpowiedz]

  5. Margarita88 on Październik 15th, 2010 21:02

    Rzymianinie, czy wiesz już coś na temat zwiedzania podziemi koloseum?

    [Odpowiedz]

    rzymianin Odpowiedział:

    @Margarita88, podziemia i trzecie piętro zostały dopiero co otwarte

    [Odpowiedz]

  6. urim on Październik 18th, 2010 11:49

    Uwaga – jeśli ktoś chciałby sobie zrobić zdjęcie ze stojącym przed Koloseum legionistą, gladiatorem lub cezarem niech pamięta że cena którą podaje (np.1 euro za zdjęcie) to początek drenażu twojego portfela. Dodatkowe euro za inną pozę, dodatkowe euro za to że założył tobie hełm + 1 euro że podał miecz do ręki+ 1 euro za wieniec laurowy na głowę itd. itd.

    [Odpowiedz]

  7. iii on Grudzień 30th, 2010 22:25

    Rzymianinie, nie wiem, gdzie mogę znaleźć info na ten temat- czy 1 stycznia jest otwarte jakiekolwiek muzeum? Byłabym bardzo wdzięczna za informację:) pozdrawiam

    [Odpowiedz]

  8. iii on Grudzień 30th, 2010 22:27

    Ale za mnie sierota- przecież tu mam wszystko jak na dłoni :D pytanie nieaktualne. I przepraszam za bałagan

    [Odpowiedz]

  9. mapa on Styczeń 25th, 2011 09:39

    Dzień dobry
    ŚWIETNA STRONA!!!!!

    Czy wiadomo już coś wiecej na temat zwiedzania podziemi Koloseum?
    Czy możliwa jest wcześniejsza rezerwacja i gdziejej ewentualnie dokonać?

    Z góry dziękuje za odpowiedż i pozdrawiam

    [Odpowiedz]

    rzymianin Odpowiedział:

    @mapa, były czasowo otwarte do końca listopada.. teraz czekamy na ogłoszenie wiosennej sesji…

    [Odpowiedz]

    mapa Odpowiedział:

    @rzymianin,
    Dziękuję za informację. Będę śledził newsy na stronie głównej. Mam nadzieję, że uda mi się tam być.

    [Odpowiedz]

  10. Wiesława on Luty 3rd, 2011 22:13

    Ten wpis jest zwarty i zawiera ciekawie ujęte informacje. Podoba mi się .

    [Odpowiedz]

  11. MK on Luty 5th, 2011 14:55

    Owszem Koloseum owszem imponujące jest,ale prawdopodobnie nigdy nie zostało dokończone! Proszę zwrócić uwagę na całkowity brak miejsc do siedzenia tak jak w innych podobnych antycznych arenach!Mnóstwo zalegającej tu i ówdzie litej skały również tam gdzie powinne by miejsca do siedzenia także w oknach i innych miejscach!Lita skała w tak dziwnych miejscach może świadczyć iż Koloseum zostało wydrążone w litej skale ,a nie zbudowane tak jak wiele innych monumentów na całym świecie!Cegła i bloki kamienne są imitowane na aby tak wygladało,że obiekt jest zbudowany, a nie wyżeżbiony w skale,tak jak to robiono z większąścią dawnych antycznych monumentów,zamków,piramid na całym świecie.
    Zatem wszystko wskazuje na to ,iż Coloseum wcale nie spełniało takiej roli w starożytnym Rzymie jaką mu się współcześnie przypisuje!

    [Odpowiedz]

  12. grzesiek on Luty 16th, 2011 01:58

    a czy bilet online jest z wejściem priorytetowym?

    [Odpowiedz]

    rzymianin Odpowiedział:

    @grzesiek, tak

    [Odpowiedz]

  13. gucio on Marzec 12th, 2011 12:48

    Czy zwiedzajac Koloseum,Palatym i Forum bez przewodnika sa oznakowane jakies trasy /strzalki/.
    Moze jakies uwagi od jakiego obiektu zaczac zwiedzanie i jakies rady od osob ktore tam byly.
    Dziekuje za odpowiedz.

    [Odpowiedz]

    rzymianin Odpowiedział:

    @gucio, kilka strzałek znajdziesz, ale dobra mapa nie zaszkodzi…

    [Odpowiedz]

  14. gucio on Marzec 19th, 2011 16:28

    Bilet do Koloseum jest wazny dwa dni wiec pomyslalem ze moze kupie go jednego dnia przed zamknieciem /mysle ze juz nie bedzie ludzi przy kasach/ a nastepnego dnia rano pojde zwiedzac.
    Dobry pomysl?

    [Odpowiedz]

    rzymianin Odpowiedział:

    @gucio, czemu nie… ale.. a może jednak będziesz chciał wrócić drugiego dnia?

    [Odpowiedz]

  15. Paweł on Kwiecień 3rd, 2011 08:28

    Rzymianinie, czy wiesz może z jakiego powodu od kilku dni nie mogę zakupić on-line biletów do Colosseum pod linkiem podanym powyżej. Czy jest może jakiś inny link?
    W Rzymie będę od 6 maja 2011 i to są ostatnie bilety które chciałbym nabyć przed wyjazdem.

    [Odpowiedz]

    rzymianin Odpowiedział:

    @Paweł, link działa (sprawdziłem), le przyznaję że jest trochę skomplikowany… musisz najpierw przewinąć pierwszą stroniczkę do samego dołu tekstu, a następnie kliknąć na tekst ACCETTO (akceptuję), by otworzyła się właściwa strona do zakupu biletu online…

    [Odpowiedz]

  16. Paweł on Kwiecień 5th, 2011 18:14

    Dziękuję za odpowiedź, ale właśnie tak robię, a błąd pojawia się już na stronie, na której dokonuje płatności (to jest już po podaniu nr karty, ccv, daty ważności i danych użytkownika). Dzwoniłem do Banku i z kartą jest wszystko OK a w dalszym ciągu nie mogę kupić biletów. Próbowałem już chyba z 5 razy. Czy masz jakiś inny pomysł, by kupić bilety nie stojąc na miejscu w kolejce.
    Znalazłem kilka innych stron do kupna biletu ale tam doliczają sobie dodatkowe opłaty nawet do 5,5 euro za osobę.

    [Odpowiedz]

  17. Anna on Kwiecień 21st, 2011 19:20

    czy dobrze rozumiem, ze w tej chwli nie jest możliwe zwiedzanie podziemi? czy może zostały ponownie otwarte?

    [Odpowiedz]

  18. Sebastian on Czerwiec 3rd, 2011 09:24

    Mam pytanie jak daleko są od siebie położone te 3 obiekty bo mam mało czasu bo chcę być na audiencji o 10:30 potem grób Jana Pawła i jechać do koloseum( 3 obiekty) czy na miejscu mogę gdzieś kupić mapkę kolesum.

    [Odpowiedz]

  19. neta on Czerwiec 7th, 2011 11:11

    Audiencja jest 10:30 i dopóki się nie skończy, to nie ma szansy na odwiedzenie grobu Jana Pawła, bo Bazylika jest zamknięta. Na oko ok 13 audiencja się kończy, i potem cały tłum staje w kolejce do Bazyliki. Trzeba przejść przez bramki, więc wszystko trwa i trwa. Więc jeśli chcesz zobaczyć grób JP, to w wersji pesymistycznej wyjdziesz z Bazyliki ok 14:30.
    I teraz jest dylemat, czy metrem (bez korków, za to z przesiadką na dworcu Termini), czy bezpośrednio autobusem (64 zza Bazyliki, ale trzeba wiedzieć, gdzie jest ten przystanek). Albo zainwestować ok 18 EUR na taki bus turystyczny, w wersji „wsiadam – wysiadam”. Wtedy przystanek jest blisko Bazyliki, u wylotu Placu Św.Piotra. Taki bus turystyczny wiezie nas bezpośrednio pod Koloseum (ale to bezpośrednio może zająć od 30-45 minut; dojazd metrem z przesiadką też tyle, a autobusem linii 64 do ok 1 h i trzeba jeszcze dojść). Koloseum, Forum Romanum i Palatyn są obok siebie. Czyli ok 15 – 16 jesteś w tym rejonie. I potem wchodzisz w zależności od długości kolejki. Albo masz Roma Pass i wchodzisz wszędzie bez kolejki (ale trzeba wydać EUR 25. Koloseum nie jest aż strasznie wielkie. Więc do 19 spokojnie można zwiedzić i Koloseum, i przespacerować się po Palatynie (raczej radzę szybkim krokiem przez ten Palatyn) i posnuć się po Forum Romanum. O 19 wychodzisz z Forum Romanum przy Kapitolu, to jeszcze można się przespacerować przez plac, i zejść na przykład obok skały tarpejskiej do Ust prawdy. A spod kościoła z Ustami Prawdy można autobus złapać do centrum.
    To owocny dzień będzie, ale warto.

    [Odpowiedz]

  20. piterq on Luty 4th, 2012 16:01

    witam, czy karta Roma Pass upowaznia do darmowego wejscia do Koloseum, ?

    [Odpowiedz]

Feel free to leave a comment...
and oh, if you want a pic to show with your comment, go get a gravatar!





*