Koloseum – wizytówka Rzymu

Koloseum nocą
Koloseum nocą

Amfiteatr Flawiuszów, od średniowiecza potocznie nazywany Koloseum, jest najbardziej znanym symbolem Wiecznego Miasta i zarazem jedną z najwspanialszych budowli antycznych, które dotrwały do naszych czasów. Jest on doskonałym świadectwem wielkiego poziomu architektury i budownictwa Imperium Rzymskiego.

Koloseum zaprojektował nieznany nam architekt wychowany w środowisku grecko-rzymskim, który wykorzystał doświadczenie budowlane kilku poprzedzających go pokoleń, uzupełniając wcześniej istniejące wzory kilkoma innowacyjnymi rozwiązaniami własnymi. Budowa Koloseum rozpoczęła się w ok. 72 roku n.e. na polecenie założyciela dynastii Flawiuszów, cesarza Wespazjana. Wzniesiono go na miejscu sztucznego stawu, który ozdabiał jeden z dziedzińców słynnego “Złotego Domu” cesarza Nerona (Domus Aurea). Wespazjan, który doszedł do władzy przez pucz wojskowy, chciał w ten sposób zaskarbić sobie względy ludu rzymskiego, niezbędne do konsolidacji zdobytej władzy. Jako podziwiany przez wszystkich obywateli Rzymu pogromca powstania żydowskiego w Palestynie, cesarz dysponował dużymi zasobami finansowymi oraz wielką masą jeńców-niewolników.W 80 roku n.e. syn i następca Wespazjana, cesarz Tytus, uroczyście otworzył amfiteatr, oferując ludowi rzymskiemu studniowe igrzyska, w których podobno zabito ok. 900 skazańców-gladiatorów oraz ok. 5000 sztuk dzikich zwierząt. Przez następne wieki Koloseum było świadkiem setek takich dni, w których ryk zabijanych bestii i krew rannych lub zabitych gladiatorów syciły żądzę zemsty i mocnej rozrywki tysięcy Rzymian. Pierwotnie gladiatorami byli żołnierze, którzy prezentowali przed widzami swe umiejętności, z czasem jednak zastąpili ich niewolnicy i więźniowie walczący często na śmierć i życie.

Średniowieczna nazwa “Koloseum” pochodzi prawdopodobnie od ludowej nazwy 35-metrowego kolosa – posągu Nerona, który stał przez wieki tuż obok amfiteatru.

Rzym Koloseum - ruiny widowni i areny
Koloseum – ruiny widowni i areny

Koloseum zostało wzniesione na planie owalu zbliżonego kształtem do elipsy; jego oś dłuższa ma 188 m, oś krótsza 156 m. Mierzy w obwodzie 527 m i ma dziś około 48,5 m wysokości (w przeszłości jego wysokość osiągała 52 m). Składał się z 4 kondygnacji sklepionych krzyżowo, na których biegną rzędy korytarzy i schodów. Patrząc z zewnątrz na fasadę Koloseum można wzrokiem łatwo wyodrębnić trzy główne piętra budowli. Zaznaczono je półkolumnami doryckimi, jońskimi i korynckimi, czwarty najwyższy rząd zdobiły korynckie pilastry.
W podziemiach amfiteatru znajdowały się pomieszczenia dla gladiatorów, zbrojownie, magazyny, klatki dla zwierząt. Arena – drewniana podłoga pokryta kilkucentymetrową warstwą piasku (nazwa pochodzi od słowa łacińskiego harena – piasek) była wyjątkowo duża (86×54 m) i doskonale widoczna z każdego miejsca amfiteatru. Na pierwszym poziomie widowni, najbliżej areny, znajdowały się miejsca dla mężczyzn z rodów senatorskich oraz podium (suggestum) z tronem imperatora. Dalej zasiadali trybuni ludu, wojskowi oraz przedstawiciele możniejszych rodów plebejskich. Na trybunach obowiązywał podział według płci i statusu społecznego. Najbardziej odległe miejsca, pod płóciennym dachem zajmowały kobiety. Na widowni było ok. 50.000 miejsc siedzących i kilka tysięcy miejsc stojących.
Do Koloseum prowadziło 80 bram – każda ponumerowana – umożliwiających bardzo szybkie wejście lub opuszczenie amfiteatru przez widzów.
Prawdziwym luksusem był rozkładany na linach płócienny dach nad widownią, chroniący od palącego słońca (velarium).

Koloseum przetrwało wieki, ale w jego wnętrzu niewiele pozostało z oryginalnych elementów zdobiących trybuny i ściany. W 217 r. arena i najwyższe kondygnacje uległy zniszczeniu w wyniku ogromnego pożaru; w kolejnych latach trzęsienia ziemi i mniejsze pożary kolejno niszczyły poszczególne partie amfiteatru. W XIV wieku, po wielkim trzęsieniu ziemi w 1349 roku, Koloseum stało się swoistą kopalnią kamienia budowlanego (stąd pochodzą bloki użyte do budowy m.in. Palazzo Venezia czy Palazzo Barberini). Niepewny los budowli trwał do 1744 r., kiedy to papież Benedykt IV poświęcił go i ogłosił miejscem męczeństwa chrześcijan. Od drugiej połowy XVIII wieku w każdy Wielki Piątek odbywa się tu Droga Krzyżowa pod przewodnictwem papieża.

Koloseum do dzisiaj jest dumą Rzymu i wzbudza zachwyt każdego, kto przyjeżdża do Wiecznego Miasta. Jest usytuowane w samym sercu stolicy, w otoczeniu wielu zabytków, m. in. Forum Romanum i parku Oppio, gdzie można odpocząć kryjąc się w cieniu drzew.

W 2007 r.  Amfiteatr Flawiuszów został wybrany jednym z siedmiu nowych cudów świata.

 

10 KOMENTARZE

  1. Chciałabym dopytać o kontrowersyjny zapis na większości stron internetowych muzeów (również Koloseum) o tym, że bilet ulgowy przysługuje “between 18 and 25 years old”. Na różnych forach polskich i zagranicznych można znaleźć różne interpretacje, tzn. niektórzy uważają, że mając ukończone 25 lat jeszcze się na zniżkę łapiemy inni, że należy mieć poniżej 25 lat. Dzisiaj dzwoniłam na infolinię Koloseum i tam Pani powiedziała mi, że “25 is included”, ale z drugiej strony ciężko nam się było dogadać i nie jestem pewna czy dobrze mnie koniec końców zrozumiała. Może ktoś potrafi mi, najlepiej z własnego doświadczenia, jednoznacznie potwierdzić tę informację?

  2. podobn nie ma głupich pytań…ale jeśli kupię dziś bilet a wybieram się dopiero 26 września to będzie nadal ważny? Pozdrawiam

  3. Czesc,
    Rozumiem ze do Koloseum z karta Romapass mozne wejsc do Koloseum ale nie obejmuje ona (jako jednego wejscia) rowiez forum romanu i palatynu?
    serdeczne dzieki za odpowiedz

    • @Ania, są trzy kasy biletowe, gdzie można kupić bilet do parku archeo COLOSSEO-FORO-PALATINO:
      – w samym Koloseum (najdłuższa kolejka)
      – przy wejściu na Forum od strony VIA FORI IMPERIALI (w połowie drogi między amfiteatrem i placem Weneckim, obok kościoła Kosmy i Damiana)
      – przy wejściu na Palatyn od strony VIA SAN GREGORIO (ok. 300m od Koloseum)…

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.