WATYKAN

by
Bazylika św. Piotra w Watykanie - fragment fasady

Bazylika św. Piotra – zadumany Apostoł



Jak powszechnie wiadomo, Państwo Miasta Watykańskiego (Stato della Citta Vaticana) to najmniejszy kraj na świecie. Jego oficjalne granice obejmują tylko 0,44 km² powierzchni prawobrzeżnego Rzymu, na wzgórzu poświęconym w starożytności kultowi etruskiego bożka Watykanusa. Oczywiście tak niewielkie, a jednocześnie tak ważne państwo, nie byłoby w stanie dobrze funkcjonować bez szeregu innych nieruchomości znajdujących się na terenie Republiki Włoskiej i cieszących się przywilejem eksterytorialności, takich jak bazyliki patriarchalne, pałace kilku kongregacji i urzędów papieskich, kilkanaście dużych placówek medycznych i opiekuńczych, w tym słynne szpitale:  Bambino Gesù (dziecięcy) oraz klinika uniwersytecka Gemelli. Jeśli jeszcze doliczymy do tego Rezydencję Papieską w Castel Gandolfo, dużo większą od samego Watykanu (ok. 80 ha) oraz setki nieruchomości należących do zakonów, zgromadzeń religijnych i parafii, to zrozumiemy, że materialny i duchowy Watykan jest znacznie większy niż wskazują na to jego oficjalne granice.

Plac i bazylika
Nowe groty
Stare groty
Grób błog. Jana Pawła II
Skarbiec
Kopuła
Ogrody watykańskie
MUZEA WATYKAŃSKIE
Kaplica Sykstyńska
Ciekawostki
Dojazd

PLAC I BAZYLIKA

Słynna Via Conciliazione - ulica Pojednania upamiętniająca Traktat Laterański – prowadzi do Placu św. Piotra otoczonego ogromną czterorzędową kolumnadą Berniniego. Na środku placu umieszczono w XVI wieku 25,5 – metrowy egipski obelisk, który, jak głosi legenda, był świadkiem męczeńskiej śmierci św. Piotra. Pierwsza, wczesnochrześcijańska bazylika Apostoła Szymona Piotra została wzniesiona w pierwszej połowie IV wieku na polecenie cesarza Konstantyna Wielkiego. Podłoże, na którym powstała – sztuczna pólka uformowana z zasypanej nekropolii i częściowo wycięta w zboczu wzgórza watykańskiego – nie było jednak dostatecznie stabilne na całej zajmowanej przez bazylikę powierzchni. Z tego głownie powodu świątynia wymagała w ciągu wieków częstych remontów. Pod koniec XV wieku stan jej fundamentów i elementów nośnych był już krytyczny. Trzeba było jednak czekać aż do pierwszych lat XVI wieku, by ujrzeć odwagę papieża Juliusza II, który wbrew przesądom i religijnej trwodze, postanowił radykalnie zmienić sytuację tej szacownej budowli. On to w 1506 roku nakazał zburzyć do połowy starą bazylikę i rozpocząć wznoszenie nowej świątyni, godnej powagi Księcia Apostołów. Prace budowlane trwały łącznie 120 lat i pochłonęły ogrom sił i środków materialnych jakie mógł zgromadzić ówczesny Kościół Katolicki. Ich wynikiem była ogromna, przez całe wieki największa na Ziemi, świątynia chrześcijańska, która olśniewa bogactwem zdobień, ilością i jakością dzieł sztuki oraz mnogością relikwii świętych Kościoła. „Pietà” Michał Anioła Buonarrotiego, dzieła Berniniego: spiżowy baldachim nad konfesją, Ołtarz Katedry św. Piotra, Gloria oraz epitafium Aleksandra VII zachwycają wszystkich miłośników sztuki baroku. Pielgrzymów natomiast przyciągają 44 ołtarze z relikwiami setek świętych na czele ze szczątkami Apostoła, do którego miał powiedzieć Jezus „ty jesteś skałą”.
Bazylika jest otwarta codziennie w godz. 7 – 18.30; wstęp jest bezpłatny.
Szczególnie latem należy pamiętać o odpowiednim stroju – wykluczony jest styl plażowy, ramiona muszą być zakryte, nie wolno wchodzić do bazyliki w krótkich spodenkach, bermudach i mini spódniczkach (powyżej kolan). Wbrew przysłowiowej włoskie tolerancji i elastycznemu traktowaniu przepisów, sprawa odpowiedniego ubioru w Watykanie traktowany jest z całą powagą!

NOWE GROTY

Odwiedzając Watykan warto jest też zwiedzić tzw.Nowe Groty mieszczące się pod główną nawą bazyliki, na poziomie starej świątyni wyzwoliciela chrześcijan – cesarza Konstantyna Wielkiego. Tu właśnie znajdują się groby 144 papieży pochowanych przy św. Piotrze,  groby paru „koronowanych głów” i kardynałów, a także wiele dzieł sztuki pochodzących z dawnej świątyni.
Wejście do nowych grot jest bezpłatne i nie wzmaga żadnej wejściówki; znajduje się w samym centrum bazyliki u podnóża filaru św. Andrzeja Apostoła.

STARE GROTY

Istnieje także możliwość zwiedzenia starożytnej nekropolii rzymskiej, na której wzniesiono świątynię, gdzie też według wielowiekowej tradycji Kościoła został pochowany św. Piotr. Każdego dnia może ją odwiedzić maksymalnie 200 osób, w grupach liczących nie więcej niż 12 osób, które ukończyły 15 lat. Wizytę należy zamówić odpowiednio wcześniej w biurze Ufficio Scavi na terenie Watykanu (dalsze informacje na ten temat). Dla zainteresowanych… wirtualne zwiedzanie starych grot.

Grób błog. Jana Pawła II

Tuż przed beatyfikacją, ciało papieża Jan Pawła II zostało przeniesione  z Nowych Grot do kaplicy św. Sebastiana (druga kaplica prawej nawy bazyliki). Tam też spoczywa do dziś, otoczone nieustanną obecnością wielu wiernych.

KOPUŁA

Po zwiedzeniu wnętrza bazyliki warto wejść na jej kopułę zaprojektowaną przez Michała Anioła Buonarrotiego, z której rozciąga się wspaniała panorama Watykanu i całego Rzymu.
Wstęp na kopułę jest płatny. Istnieją dwa rodzaje biletów: z windą na dach bazyliki za 7 euro oraz bez korzystania z windy za 5 euro (221 schodków). Połowa wspinaczki – od dachu bazyliki do szczytu kopuły wymaga jednak wchodzenia na własnych nogach… dodatkowe 320 schodków…
Godziny otwarcia: 8.00 – 18.00 (od kwietnia do września); 8.00 – 17.00 (od października do marca).

OGRODY WATYKAŃSKIE

Z kopuły doskonale widać przepiękne ogrody papieskiepełne przeróżnych gatunków drzew, krzewów, ziół i kwiatów. Kilka uroczych fontann, liczne kapliczki i sztuczne groty przywołują postać Chrystusa i Madonny (jest też kopia obrazu jasnogórskiego!). Ogrody można zwiedzać, ale jedynie w grupach z przewodnikiem watykańskim. Bilety można nabyć jedynie on line na stronie Muzeów Watykańskich: zwyczajny 31 euro (zawiera wstęp do Muzeów, Kaplicy Sykstyńskiej i ogrodów), ulgowy 25 euro (warunki udzielenia ulgi). Rezerwacje biletów dla grup należy dokonać faxem (+39 0669885100) nie wcześniej niż na 2 miesiące i nie później niż na 2 tygodnie przed planowaną wizytą. W odpowiedzi otrzymuje się potwierdzenie zamówienia biletów, z którym należy stawić się w dniu wycieczki w okienku „visite guidate” nie później niż 15 minut przed rozpoczęciem zwiedzania. W przypadku braku potwierdzonej rezerwacji, nie ma możliwości wykupienia biletu.

KAPLICA SYKSTYŃSKA

Jednym z najważniejszych miejsc Watykanu jest przylegająca do Pałacu Apostolskiego Kaplica Sykstyńska, zbudowana w XV wieku na polecenie papieża Sykstusa IV. Pokryta wspaniałymi freskami i zdobieniami autorstwa Michała Anioła, Pinturicchia, Signorellego, Botticellego, Ghirlandaia i Rossellego, przyciąga jak potężny magnes wszystkich turystów odwiedzających Rzym. Niewiele miejsc na świecie może zaofiarować taką obfitość historii, sztuki, religii zamkniętych w jednym wnętrzu. To tu odbywa się conclave, czyli wybory nowego papieża.
Kaplica stanowi integralną część Muzeów Watykańskich, dlatego wejście do niej jest zarezerwowane wyłącznie dla posiadaczy biletu do Muzeów!
Wirtualne zwiedzanie kaplicy

CIEKAWOSTKI

Watykan, jak każde autonomiczne państwo posiada własny rząd, system polityczny, wojsko i policję, pocztę (w tym także watykańskie znaczki pocztowe), bank, stację kolejową, rozgłośnię radiową powstałą w 1931 roku (która emituje całodobowe programy w wielu językach, w tym także po polsku), sklepy spożywcze i przemysłowe, a nawet bardzo dobrze zaopatrzoną aptekę powstałą w 1874 r., w której można dostać rzadko spotykane leki. Watykan posiada też własną monetę, euro watykańskie, o którą biją się kolekcjonerzy z całego świata.

DOJAZD

Do Watykanu najłatwiej jest dojechać z głównego dworca Termini metrem „A” (kierunek Battistini, przystanek „Ottaviano – San Pietro”), autobusami 40 i 64 lub pociągami linii kolejowej FR5 Roma Termini-Viterbo, Roma Ostiense – Cesano, Roma Termini – Civitavecchia; wszystkie zatrzymują się na stacji „Roma San Pietro”.