Koloseum

Koloseum – wizytówka Rzymu

Koloseum nocą

Amfiteatr Flawiuszów, od średniowiecza potocznie nazywany Koloseum, jest najbardziej znanym symbolem Wiecznego Miasta i zarazem jedną z najwspanialszych budowli antycznych, które dotrwały do naszych czasów. Jest on doskonałym świadectwem wielkiego poziomu architektury i budownictwa Imperium Rzymskiego.

Koloseum zaprojektował nieznany nam architekt wychowany w środowisku grecko-rzymskim, który wykorzystał doświadczenie budowlane kilku poprzedzających go pokoleń, uzupełniając wcześniej istniejące wzory kilkoma innowacyjnymi rozwiązaniami własnymi. Budowa Koloseum rozpoczęła się w ok. 72 roku n.e. na polecenie założyciela dynastii Flawiuszów, cesarza Wespazjana. Wzniesiono go na miejscu sztucznego stawu, który ozdabiał jeden z dziedzińców słynnego “Złotego Domu” cesarza Nerona (Domus Aurea). Wespazjan, który doszedł do władzy przez pucz wojskowy, chciał w ten sposób zaskarbić sobie względy ludu rzymskiego, niezbędne do konsolidacji zdobytej władzy. Jako podziwiany przez wszystkich obywateli Rzymu pogromca powstania żydowskiego w Palestynie, cesarz dysponował dużymi zasobami finansowymi oraz wielką masą jeńców-niewolników.W 80 roku n.e. syn i następca Wespazjana, cesarz Tytus, uroczyście otworzył amfiteatr, oferując ludowi rzymskiemu studniowe igrzyska, w których podobno zabito ok. 900 skazańców-gladiatorów oraz ok. 5000 sztuk dzikich zwierząt. Przez następne wieki Koloseum było świadkiem setek takich dni, w których ryk zabijanych bestii i krew rannych lub zabitych gladiatorów syciły żądzę zemsty i mocnej rozrywki tysięcy Rzymian. Pierwotnie gladiatorami byli żołnierze, którzy prezentowali przed widzami swe umiejętności, z czasem jednak zastąpili ich niewolnicy i więźniowie walczący często na śmierć i życie.

Średniowieczna nazwa “Koloseum” pochodzi prawdopodobnie od ludowej nazwy 35-metrowego kolosa – posągu Nerona, który stał przez wieki tuż obok amfiteatru.

Koloseum – ruiny areny

Koloseum zostało wzniesione na planie owalu zbliżonego kształtem do elipsy; jego oś dłuższa ma 188 m, oś krótsza 156 m. Mierzy w obwodzie 527 m i ma dziś około 48,5 m wysokości (w przeszłości jego wysokość osiągała 52 m). Składał się z 4 kondygnacji sklepionych krzyżowo, na których biegną rzędy korytarzy i schodów. Patrząc z zewnątrz na fasadę Koloseum można wzrokiem łatwo wyodrębnić trzy główne piętra budowli. Zaznaczono je półkolumnami doryckimi, jońskimi i korynckimi, czwarty najwyższy rząd zdobiły korynckie pilastry.
W podziemiach amfiteatru znajdowały się pomieszczenia dla gladiatorów, zbrojownie, magazyny, klatki dla zwierząt. Arena – drewniana podłoga pokryta kilkucentymetrową warstwą piasku (nazwa pochodzi od słowa łacińskiego harena – piasek) była wyjątkowo duża (86×54 m) i doskonale widoczna z każdego miejsca amfiteatru. Na pierwszym poziomie widowni, najbliżej areny, znajdowały się miejsca dla mężczyzn z rodów senatorskich oraz podium (suggestum) z tronem imperatora. Dalej zasiadali trybuni ludu, wojskowi oraz przedstawiciele możniejszych rodów plebejskich. Na trybunach obowiązywał podział według płci i statusu społecznego. Najbardziej odległe miejsca, pod płóciennym dachem zajmowały kobiety. Na widowni było ok. 50.000 miejsc siedzących i kilka tysięcy miejsc stojących.
Do Koloseum prowadziło 80 bram – każda ponumerowana – umożliwiających bardzo szybkie wejście lub opuszczenie amfiteatru przez widzów.
Prawdziwym luksusem był rozkładany na linach płócienny dach nad widownią, chroniący od palącego słońca (velarium).

Koloseum przetrwało wieki, ale w jego wnętrzu niewiele pozostało z oryginalnych elementów zdobiących trybuny i ściany. W 217 r. arena i najwyższe kondygnacje uległy zniszczeniu w wyniku ogromnego pożaru; w kolejnych latach trzęsienia ziemi i mniejsze pożary kolejno niszczyły poszczególne partie amfiteatru. W XIV wieku, po wielkim trzęsieniu ziemi w 1349 roku, Koloseum stało się swoistą kopalnią kamienia budowlanego (stąd pochodzą bloki użyte do budowy m.in. Palazzo Venezia czy Palazzo Barberini). Niepewny los budowli trwał do 1744 r., kiedy to papież Benedykt IV poświęcił go i ogłosił miejscem męczeństwa chrześcijan. Od drugiej połowy XVIII wieku w każdy Wielki Piątek odbywa się tu Droga Krzyżowa pod przewodnictwem papieża.

Koloseum do dzisiaj jest dumą Rzymu i wzbudza zachwyt każdego, kto przyjeżdża do Wiecznego Miasta. Jest usytuowane w samym sercu stolicy, w otoczeniu wielu zabytków, m. in. Forum Romanum i parku Oppio, gdzie można odpocząć kryjąc się w cieniu drzew.

W 2007 r.  Amfiteatr Flawiuszów został wybrany jednym z siedmiu nowych cudów świata.

Koloseum – informacje praktyczne

BILETY: normalny = 12,00 euro, ulgowy = 7,50 euro, dzieci do 18 roku życia = gratis. 
Bilet ważny jest do trzech obiektów: COLOSSEO – FORO ROMANO – PALATINO. 
Bilet ważny jest dwa dni, ale pozwala na jedno wejście do każdego z obiektów. 
Karta ROMAPASS
: tak, z wejściem priorytetowym. 
Karta ARCHEOLOGIA CARD: tak, z wejściem priorytetowym. 
Dni otwarcia: przez cały rok we wszystkie dni tygodnia oprócz 1 stycznia i 25 grudnia; w Wielki Piątek czynne do 14:00 (ostatnie wejście o 13:00). 
Rezerwacja biletów on line (+2 euro)
 
UWAGA! W pierwszą niedzielę każdego miesiąca wstęp jest gratis!
 
Godziny otwarcia:
8:30 – 16:30 od 1 stycznia do 15 lutego
8:30 – 17:00 od 16 lutego do 15 marca
8:30 – 17:30 od 16 marca do ostatniej soboty marca
8:30 – 19:15 od ostatniej niedzieli marca do 31 sierpnia
8:30 – 19:00 od 1 do 30 września
8:30 – 18:30 od 1 do 24 października
8:30 – 16:30 od 25 października do 31 grudnia.
 
KASY zamykane są na godzinę przed zamknięciem Koloseum!

 

Używamy "ciasteczek"...